काठमाडौँ — लगानीकर्तामाझ सक्रिय रुपमा विचार प्रस्तुत गर्दै आएका सुवास चन्द्र भट्टराइले नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) सम्बन्धमा नयाँ सुझाव सार्वजनिक गरेका छन्।

उनको भनाइअनुसार, काठमाडौँमा सार्वजनिक बिदा हुँदा सेयर बजार पनि बन्द हुने परिपाटीले बजारको सुसञ्चालनमा बाधा पुर्‍याइरहेको छ। त्यसैले, उनी भन्छन्, “जुन बजार काठमाडौँसँग मात्र जोडिएको छ, त्यसको नाम पनि काठमाडौँ स्टक एक्सचेन्ज राख्दा फरक पर्दैन।”

भट्टराइले थप प्रस्ताव गर्दै नयाँ स्टक एक्सचेन्ज स्थापना गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्, जसको मुख्यालय (कर्पोरेट अफिस) बुटवलमा राख्नुपर्ने सुझाव उनले दिएका छन्। उनका अनुसार, देशको सेयर बजारलाई विकेन्द्रित गर्न यो कदम आवश्यक छ, जसले अञ्चल र प्रदेशमा आधारित वित्तीय सशक्तिकरणलाई प्रवर्द्धन गर्नेछ।

विगत केही समयदेखि दोस्रो स्टक एक्सचेन्जको आवश्यकता विषयक बहस चलिरहेका बेला भट्टराइको यो विचारले वैकल्पिक बजार विकासको दृष्टिकोणमा नयाँ धार थपेको छ। उनका अनुसार, बुटवल जस्तो औद्योगिक र व्यापारिक केन्द्रमा सेयर एक्सचेन्जको स्थापना भएमा पछाडिएको क्षेत्रलाई आर्थिक गतिशीलता प्रदान गर्न सकिन्छ।

सेयर बजारका विज्ञहरूले समेत नेपालको मौजुदा स्टक एक्सचेन्जमा केन्द्रिकृत संरचनाको आलोचना गर्दै आएका छन्। दोस्रो बजार स्थापनाको प्रक्रिया भित्रि तयारीमा रहेको बेला यसरी क्षेत्रीय सन्तुलनको माग झनै चर्किएको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले आज(जेठ १६ गते)का लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर सार्वजनिक गरेको छ । जसअनुसार आज एक अमेरिकी डलरको खरिददर १३६.५२ रुपैयाँ र बिक्रीदर १३७.१२ रुपैयाँ कायम भएको छ ।

यस्तै, आज एक यूरोको खरिददर १५४.०७ रुपैयाँ र बिक्रीदर १५४.७५ रुपैयाँ कायम छ । एक पाउण्डको खरिददर १८३.८६ रुपैयाँ र बिक्रीदर १८४.६७ रुपैयाँ कायम छ ।

१० जापानी येनको खरिददर ९.४२ रुपैयाँ र बिक्रीदर ९.४६ रुपैयाँ,एक युएई डिरामको खरिददर ३७.१७ रुपैयाँ र बिक्रीदर ३७.३३ रुपैयाँ, एक चिनियाँ युआनको खरिददर १८.९९ रुपैयाँ र बिक्रीदर १९.०७ रुपैयाँ ,एक मलेसियन रिंगेटको खरिददर ३२.१७ रुपैयाँ र बिक्रीदर ३२.३१ रुपैयाँ, एक कतारी रियालको खरिददर ३७.४६ रुपैयाँ र बिक्रीदर ३७.६२ रुपैयाँ, १०० कोरियन वनको खरिददर ९.३३ रुपैयाँ र बिक्रीदर ९.९७ रुपैयाँ र एक कुवेती डिनारको खरिददर ४४४.६० रुपैयाँ र बिक्रीदर ४४६.५६ रुपैयाँ कायम भएको छ ।

सरकारले सुनका गरहगहनामा खरिदमा २ प्रतिशत विलासिता करको व्यवस्था गरेको छ । अर्थमन्त्री विष्णु प्रसाद पौडेलले बिहिबार सार्वजनिक गरेको आर्थिक विधेयकमार्फत सुन तथा सुनका गरगहनामा २ प्रतिशतको विलासिता कर लगाइएको हो ।

त्यस्तै हिरामोतिमा लाग्दै आएको कर भने हटाइएको छ । यस अघि भने १० लाख रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका सुन र सूनका गरहगना, हिरामोती जडित पत्थरमा करको व्यस्था थियो ।

लक्ष्मी सनराइज क्यापिटल लिमिटेडले सेवाग्राहीलाई डिम्याट खाता नवीकरण शुल्क बुझाउन आग्रह गरेको छ। साविकको लक्ष्मी क्यापिटल मार्केट र सनराइज क्यापिटल मिलेर बनेको लक्ष्मी सनराइज क्यापिटलको शाखा कार्यालयहरुमार्फत हितग्राही खाता खोली धितोपत्रको कारोबार गरिरहेका सेवाग्राहीलाई वार्षिक नवीकरण शुल्क बुझाउन आग्रह गरिएको हो।
२०८१/८२ सम्म खाता खोलेका सम्पूर्ण डिम्याट खातावालाहरूले प्रत्येक आर्थिक वर्षको वार्षिक सञ्चालन शुल्क १०० रुपैयाँका दरले वार्षिक नवीकरण शुल्क बुझाउनुपर्ने छ। खातावालाहरले लक्ष्मी सनराइज बैंक वा फोनपे, क्यूआर पेमेन्ट,खलती, कनेक्ट आईपीएस,प्रभु पे,आइएमई पे,ई–सेवा तथा मेरो सेयर ड्यासबोर्डमार्फत भुक्तानी गर्न सक्नेछन् ।

आव २०८०/८१ सम्मको वार्षिक शुल्क बुझाउन बाँकी रहेका हितग्राहीको डिम्याट खाता रोक्का रहेका हुँदा बुझाउन बाँकी रहेको वार्षिक शुल्क बुझाई आफ्नो हितग्राही खाता अद्यावधिक गराई सुचारु गर्न क्यापिटलले आग्रह गरेको छ ।

यसका साथै केवाईसी अद्यावधिक गर्न समेत आग्रह गरिएको छ ।

अर्थ मन्त्रालयले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेटको विषयमा पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्ने भएको छ । मन्त्रालयले आज दिनको १ बजे अर्थ मन्त्रालयको सुवर्ण हलमा पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्न लागेको हो ।
बिहिबार अर्थमन्त्री विष्णु प्रसाद पौडेलले आगामी आर्थिक वर्ष २०८२÷८३ को संघीय संसदको दुवै सदनको संयुक्त बैठकमा आव २०८२/८३ को राजश्व र व्ययको वार्षिक अनुमान(बजेट) पेश गरेका थिए । उनले आगामी आवका लागि १९ खर्ब ६४ अर्ब ११ करोड विनियोजन गरेका थिए ।

कुल विनियोजनमध्ये चालुतर्फ ११ खर्ब ८० अर्ब ९८ करोड अर्थात ६०.१ प्रतिशत पूँजीततर्फ ४ खर्ब ६० अर्ब ८९ करोड अर्थात् २०.८ प्रतिशत रहेको छ ।

यस्तै वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ ३ खर्ब ७५ अर्ब २४ करोड अर्थात १९.१ प्रतिशत रहेको छ ।